Czy Villa Jovis nadal istnieje? Co naprawdę zostało

Planujesz wspinaczkę?W Villa Jovis nic się nie wyprzedaje – bilet za 6 € kupuje się w automacie przy wejściu, przyjmującym tylko karty, a w 2024 roku stanowisko odwiedziło 20,585 osób wobec 206,663 w Błękitnej Grocie. To, co możesz zarezerwować z domu, to przewodnik na podejście, z bezpłatnym anulowaniem do 24 godzin wcześniej.
Sprawdź dostępność wycieczekCo mijasz, po kolei
Opis Ministerstwa podąża za trasą i ja zrobię tak samo. Wchodzisz podjazdami przy wejściu na viale dei mirti, przez westybul, do atrium tetrastylowego z kolumnami z marmuru cipollino – cztery kolumny z zielono żyłkowanego marmuru z Eubei, którego Rzymianie używali wszędzie tam, gdzie chcieli wyglądać kosztownie. Stamtąd korytarz z mozaiką prowadzi do łaźni z apsydowym calidarium i dalej do części mieszkalnej. Pokoje służby są po stronie zachodniej. Odizolowana na północnym krańcu, w najwyższym punkcie, stoi prywatna rezydencja cesarza z tarasem i pokojami o posadzkach z wielobarwnego marmuru.
Cysterny to serce budowli
Jeśli masz obejrzeć tylko jedną rzecz, zajrzyj do cystern. O sklepieniach kolebkowych, osadzone w środku planu, tworzą czworobok, wokół którego zbudowano wszystko inne – konstrukcyjnie i wizualnie są kręgosłupem stanowiska. Większość źródeł podaje cztery; Ministerstwo pisze tylko o „dużym czworoboku z cysternami”, więc traktuj tę liczbę jako zwyczajowo podawaną, a nie pewną.
Oto dlaczego są ważne. Na szczycie Monte Tiberio nie ma źródła. Każda kropla wody na tym wzgórzu była deszczówką, zbieraną z dachów i magazynowaną. Woda do picia, woda do łaźni, wszystko. Człowiek przez dekadę rządził imperium rzymskim z budynku, którego pierwszym problemem projektowym było to, gdzie zmieścić deszcz, a odpowiedź wciąż tam stoi, ze sklepieniami na miejscu. To właśnie ten wyczyn inżynieryjny jedna z recenzentek, Sarah, pomógł jej zrozumieć przewodnik, i słusznie zrobił na niej wrażenie.
Cztery skrzydła
Na północy apartamenty cesarskie. Na południu pomieszczenia administracyjne. Na wschodzie sale recepcyjne. Na zachodzie ambulatio – otwarta promenada widokowa wzdłuż krawędzi i najlepsze miejsce na stanowisku, by się zatrzymać. Włoskie źródła powszechnie podają jej długość jako 92 metry, ale ta liczba nie jest oficjalnie potwierdzona, więc mów o mniej więcej dziewięćdziesięciu metrach albo w ogóle jej nie licz. Z niej widać Zatokę Neapolitańską, Półwysep Sorrentyński i Zatokę Salerno, a przy dobrej pogodzie Wezuwiusz, Monte Faito, Punta Campanella i Li Galli. O tym decyduje bardziej mgiełka niż pora dnia.
Faro, za kasą biletową
Czworokątna podstawa rzymskiej wieży sygnałowej zachowała się tuż na prawo za kasą biletową i większość ludzi mija ją, nie patrząc. U dołu kwadratowa, wyżej cylindryczna; sama wieża runęła podczas trzęsienia ziemi. Swetoniusz w Tyberiuszu 74 odnotowuje, że latarnia na Capreae została obalona przez trzęsienie ziemi jako zły omen mniej więcej w czasie śmierci cesarza – popularne opowieści nie zgadzają się, czy stało się to kilka dni przed, czy po, więc kierunek pomijam. Faro zostało odrestaurowane i na stałe oświetlone w czerwcu 2026 roku.
Kaplica, pustelnik i Madonna, która nie jest stara
Na szczycie stoi kościół Santa Maria del Soccorso, zbudowany około 1610 roku i wciąż nienaruszony. Pod koniec XIX wieku mieszkał w nim pustelnik, który prowadził księgę gości i sprzedawał wino ludziom, którzy właśnie pokonali to samo podejście co ty.
Obok, na postumencie, stoi brązowa Madonna i to trzeba powiedzieć wprost: ustawiono ją w 1979 roku. Podarował ją malarz z Capri Guido Odierna (1913–1991) i zastąpiła wcześniejszy posąg zniszczony przez piorun. Jej zdjęcia krążą z podpisami sugerującymi, że jest starożytna, barokowa albo że patrzył na nią Tyberiusz. Nie jest niczym z tych rzeczy. To dobra XX-wieczna rzeźba z brązu w niezwykłym miejscu i to wystarczy.
Uczciwe podsumowanie
Mniej więcej połowa stanowiska stoi na pełną wysokość: cysterny, łaźnie, apartamenty cesarskie, mury tarasów, kaplica. Reszta to resztki murów, zarysy posadzek i fundamenty, a miejscami wyraźnie zaniedbano konserwację. Przyciąga tu w równym stopniu położenie i panorama z wysokości 334 metrów, co architektura, a ktoś, kto przyjdzie, spodziewając się Pompejów, w ciągu dziesięciu minut będzie rozczarowany. Ktoś, kto nie spodziewa się niczego, będzie zaskoczony przez godzinę. Ten rachunek przeprowadzam na stronie czy warto tam iść.
Gdzie podziały się brakujące marmury
Nie rozpadły się po prostu same. W XVIII wieku, za Karola Burbona, a potem Ferdynanda IV, Austriak Norbert Hadrawa otrzymał pozwolenie na wykopaliska i była to w dużej mierze grabież: marmury i rzeźby wywożono do pałaców królewskich i na sprzedaż, znaleziska rozproszyły się między europejskich kolekcjonerów i dzisiejsze Muzeum Archeologiczne w Neapolu, a niektóre podobno trafiły do Luwru i British Museum. Marmurowa posadzka katedry Santo Stefano na Capri pochodzi z cesarskiej willi.
Nowoczesne wykopaliska prowadził Amedeo Maiuri w latach 1932–1935, a pierwsza kampania trwała przez zimę z 1932 na 1933 rok. Wcześniej opisywał to miejsce jako bezkształtne rumowisko, z którego wyłaniały się puste oczodoły sklepionych cystern, a później nazwał je najbardziej ekscytującymi wykopaliskami w swojej karierze. Udostępniono je zwiedzającym w 1937 roku. W latach 2020. realizowany jest program restauracji o wartości 4.9 miliona euro.
Od 2024 roku część tego, co odkryli Maiuri i jego następcy, znów można oglądać w Museo Archeologico di Capri, w Kwaterze Przeora w Certosa di San Giacomo: około 120 obiektów w ośmiu salach, w tym materiały z Villa Jovis, które leżały w magazynach lub w muzeum w Neapolu. Obejmuje je łączony bilet za 12 € opisany na stronie bilety i ceny i to naturalna druga połowa tej wizyty.
Poświęć cysternom dziesięć minut, a nie trzydzieści sekund. To jedyna część Villa Jovis, która wyjaśnia cały budynek, i jedyna, której nikt nie fotografuje. Kto go zbudował i dlaczego właśnie tutaj, opisuję na stronie Tyberiusz na Capri.
Najczęściej zadawane pytania
Czy Villa Jovis nadal istnieje?
Tak. Zachowało się około 7,000 metrów kwadratowych, z ośmioma poziomami murów i schodów na kilku tarasach, cysternami o sklepieniach kolebkowych wciąż przykrytymi, łaźniami, apartamentami cesarskimi i kaplicą z około 1610 roku na szczycie. Mniej więcej połowa stanowiska to mury stojące na pełną wysokość.
Co można zobaczyć w Villa Jovis?
Podjazdy przy wejściu i viale dei mirti, atrium tetrastylowe z kolumnami z marmuru cipollino, korytarz z mozaiką, łaźnie z apsydowym calidarium, apartamenty cesarza z posadzkami z wielobarwnego marmuru, promenadę widokową ambulatio, podstawę rzymskiej wieży sygnałowej i kaplicę na szczycie. Przy dobrej pogodzie panorama sięga od Wezuwiusza po Li Galli.
Czy posąg Madonny w Villa Jovis jest rzymski?
Nie. Brązową Madonnę na postumencie na szczycie ustawiono w 1979 roku; podarował ją malarz z Capri Guido Odierna, a zastąpiła wcześniejszy posąg zniszczony przez piorun. Jest współczesna, bez względu na to, jak często podpisuje się ją inaczej.
Czy Villa Jovis przypomina Pompeje?
Nie. Nie ma tu stojących domów ani malowanych sal do zwiedzania; są tarasowe mury, cysterny, zarysy posadzek i widok z wysokości 334 metrów. Czy to twój rodzaj ruin, rozważam z obu stron na stronie czy warto.